Hoogleraren ondernemerschap slaan brug naar het bedrijfsleven

Was ondernemen vroeger iets wat je gaandeweg in de vingers kreeg, hogescholen en universiteiten die studenten leren hoe ze moeten ondernemen, buitelen tegenwoordig over elkaar heen. Het Nederlandse onderwijslandschap telt inmiddels een tiental opleidingen. En het einde van de groei is nog niet in zicht. De ministeries van Onderwijs en Economische Zaken kenden onlangs euro 12 mln toe aan zes nieuwe Centers for Entrepreneurship.

Jong MKB Nederland is positief over de groei, én over de scholen. Voorzitter Walter Jansen: 'Opvallend is dat sommige opleidingen - het Amsterdam Center for Entrepreneurship bijvoorbeeld - op eigen initiatief contact met ons zoeken en goed luisteren naar wensen van bedrijven.'

Smaken genoeg. In Eindhoven zijn techniek en vormgeving belangrijk. In Rotterdam is een gedegen economische onderbouw heilig. Dat laatste geldt voor de Erasmus School of Economics. Aan de Erasmus School of Management, waar de concentratie van het ondernemerschapsonderwijs volgens hoogleraar Wim Hulsink in toenemende mate plaatsvindt, is veel aandacht voor de psychologie van de ondernemer, snelgroeiende bedrijven, innovatie & bedrijfstakdynamiek en duurzaam ondernemen.

Maastricht richt zich op vrouwen en ondernemerschap en op ondernemen in internationaal perspectief. Het Wageningse samenwerkingsproject Dafne kiest voor ondernemerschap in de groene sector.

Het onderwijs is ook verknoopt in andere netwerken. De Erasmus Universiteit participeert samen met de Technische Universiteit Delft en de Universiteit Leiden in Hope (Holland program on Entrepreneurship).

Donderdag opent Case, het Centrum van Amsterdamse Scholen voor Ondernemerschap. In dit verband participeren twee hogescholen (Amsterdam en InHolland) en twee universiteiten (UvA en VU). De ambitie? Uitgroeien tot hét centrum in Nederland.

Een eervol streven. Maar Eline Beemsterboer, adviseur Leren en Ondernemen bij SenterNovem, is realistisch over de samenwerking tussen universiteit en bedrijfsleven. 'Ondernemerschapsonderwijs kan alleen worden gegeven als de context levensecht is en als studenten werken met vraagstukken die spelen bij bedrijven of maatschappelijke organisaties.'

Prof.dr. Mirjam van Praag

Universiteit van Amsterdam
Amsterdam Center for Entrepreneurship

• Programma's entrepreneurship:
  Bachelor: minor (alle studenten); master (bij Bedrijfskunde)
• Gestart: 2006
• Studenten: 150
• Budget: euro 2,5 mln (2008-2012)
• Sponsors: Fortis, KPMG, Gem. Amsterdam, Kamer van Koop- handel A'dam, MKB-Nederland

Leren studenten over of voor het ondernemerschap?
'Studenten leren over ondernemerschap. De opleiding is heel praktisch. Ze staan meteen met de voeten in de klei, met ervaren ondernemers als coach.'

Welke accenten legt de opleiding?
'Naast samenwerking met bedrijven doen we veel aan sociaal ondernemerschap: andere groepen in de regio, zoals uitvinders en kunstenaars, moeten er ook beter van worden.'

Welk thema domineert de onderzoeksagenda?
'Hoog op de onderzoeksagenda staan vragen als: hoe kun je zorgen voor een betere opleiding ondernemerschap? Daar gaat het om. Dit betekent dat we sowieso veel doen aan onderwijsevaluatie.'

Wat brengt de toekomst?
'We willen in de toekomst alle eerstejaarsstudenten van de Universiteit van Amsterdam verplicht in aanraking brengen met onderwijs in ondernemerschap.'

Prof.dr. Roy Thurik

Erasmus Universiteit Rotterdam
Erasmus School of Economics: Erasmus School of Management

• Programma's entrepreneurship:
  Bachelor: minor (alle studenten); major (economie). Master: entrepreneurship, strategy & organisation
• Gestart: vanaf 1994
• Studenten: 75/80/70
• Budget: gegevens niet beschikbaar
• Sponsors: EIM Panteia, Hope

Leren studenten over of voor het ondernemerschap?
'Studenten leren over ondernemerschap. Ze vinden werk in de adviespraktijk, de bancaire sector of bij de overheid.'

Welke accenten legt de opleiding?
'We besteden veel aandacht aan een gedegen economische of kwantitatieve onderbouw. We leggen een zwaar accent op een wetenschappelijke benadering.'

Welk thema domineert de onderzoeksagenda?
'Er is veel aandacht voor internationaal ondernemerschap. Wat betekent ondernemerschap voor grote bedrijven, industrietakken, regio's? Dat soort vragen.'

Wat brengt de toekomst?
'We willen kleiner en fijner worden. Ik kan me goed voorstellen dat we de toegang tot het Rotterdamse masterprogramma beperken tot ongeveer vijftig studenten. Een numerus fixus.'

Prof.dr. Leo Verhoef

Technische Universiteit Eindhoven
Industrial Engineering & Innovation Sciences

• Programma's entrepreneurship:
  o.m. Technology Entrepreneurship
• Gestart: 1994
• Studenten: 110 à 140 per jaar
• Budget: financiering uit eerste (OCW) en twee geldstroom
• Regionale sponsors: regionaal MKB, Rabobank Eindhoven-Veldhoven

Leren studenten over of voor het ondernemerschap?
'De programma's zijn zowel bedoeld om de kennis van de studenten te verrijken, als om hen te ondersteunen bij het starten van een eigen bedrijf.'

Welke accenten legt de opleiding?
'We halen veel (150) externe ondernemers en professionals in huis. Voor kennisoverdracht, het inbrengen van ideeën en de coaching bij het schrijven en beoordelen van businessplannen.'

Welk thema domineert de onderzoeksagenda?
'Als een van de eerste instellingen in Nederland zijn we in Eindhoven gestart met een grootschalig en breed onder- zoeksprogramma Ondernemerschap.'

Wat brengt de toekomst?
'De oprichting van het Brabant Center of Entrepreneurship, samen met de Universiteit Tilburg. Daarin worden bestaande vakken van beide instellingen samengebracht en nieuwe geïntroduceerd.'

Prof.dr. Jan Cobbenhagen

Universiteit Maastricht
Maastricht Center for Entrepreneurship (MC4E)

• Programma's entrepreneurship:
  Bachelor, master, postdoctoraal, extracirculair
• Gestart: 2008
• Studenten: 243
• Budget: euro 2 mln (2008-2011)
• Sponsors: Fonds Robert Noortman Leerstoel

Leren studenten over of voor het ondernemerschap?
'De primaire opdracht is het bevorderen van een ondernemende geest. Dat is een bredere opdracht dan het starten van een bedrijf.'

Welke accenten legt de opleiding?
'Het onderscheidende vermogen ligt in een vernieuwende aanpak van ondernemerschapsonderwijs met een sterke nadruk op teamwork in een internationale omgeving.'

Welk thema domineert de onderzoeksagenda?
'Belangrijke thema's die de onderzoeksagenda in 2009 in Maastricht domineren, zijn "High growth entrepreneurship" en "Generation Y entrepreneurship".'

Wat brengt de toekomst?
'Het intensiveren van de internationale samenwerking, het ontwikkelen van een Executive Entrepreneurship Development Programma en van een Master opleiding Health, Food & Business.'